Wil je een persoon digitaal vastleggen? Je denkt er misschien niet zo snel aan, maar er zijn hierbij enkele juridische valkuilen waarop gelet moet worden. Dit hebben de ontwikkelaars van een videospel in Amerika recent ondervonden. Ze zijn aangeklaagd omdat ze de tatoeages van bekende sporters prominent hebben meegenomen bij het maken van een digitale versie van de spelers. Maar treft dit argument over deze digitale tatoeage ook doel?
Rechten op tatoeage
Kunnen er auteursrechten worden gevestigd op een tatoeage? Volgens de Nederlandse wet verkrijg je automatisch auteursrechten over een ontwerp, als het werk een eigen oorspronkelijk karakter heeft en het de persoonlijke stempel van de maker draagt. Dat het ontwerp niet op een vel papier is vastgelegd, maar op het lichaam van een persoon, maakt volgens de Nederlandse wet niet uit. Zo staat in artikel 10 van de Auteurswet dat:
‘Onder werken van letterkunde, wetenschap of kunst verstaat deze wet (…) in het algemeen ieder voortbrengsel op het gebied van letterkunde, wetenschap of kunst, op welke wijze of in welken vorm het ook tot uitdrukking zij gebracht.’
--- Sidenote: Wil je ons vaker zien als je googelt? ---
Voeg TechGirl toe als jouw voorkeursbron en kom ons meer tegen in Google zoekresultaten!
Indien een tatoeage auteursrechtelijk wordt beschermd, heeft in principe alleen de maker van het ontwerp van de tatoeage het recht het ontwerp te kopiëren en te publiceren. Als een persoon inclusief tatoeage (digitaal) wordt vastgelegd, is er sprake van een (digitale) kopie van de tatoeage, waardoor de auteursrechten van de maker kunnen worden geschonden.
Toestemming digitale versie
Het privacy- en portretrecht kunnen zich verzetten tegen publicatie van een persoon in een computerspel. In het geval van de Amerikaanse gameontwerpers was er dan ook keurig toestemming gevraagd aan de sporters, maar niet aan het bedrijf dat de rechten had opgekocht over de ontwerpen van de tatoeages van de spelers. Als een tatoeage via de wet wordt beschermd, betekent dit niet dat het ontwerp helemaal niet meer mag worden gebruikt. Zo is het in Amerika op grond van het Fair Use-beginsel toegestaan om zonder toestemming delen van een auteursrechtelijk beschermd werk over te nemen. Zo kunnen boeken via Google Books worden gelezen op grond van het Fair Use-beginsel. Het oordeel van de rechter zal in het geval van de aangeklaagde gameontwerpers afhangen van de omstandigheden van het geval. Een belangrijke factor is het feit of de tatoeages van de spelers prominent in beeld komen, of dat de tatoeages alleen noodzakelijkerwijs in beeld komen tijdens het spelen van het spel.
Conclusie
Uiteindelijk zal de rechter moeten afwegen of de makers van het videospel niet meer hebben overgenomen van het werk, oftewel de tatoeage, dan noodzakelijk is. In ieder geval is het afwachten op de uitspraak van de rechter. Tot die tijd kan je als (digitaal) ontwerper beter het zekere voor het onzekere nemen en altijd om toestemming vragen, ook al is dat niet op je lijf geschreven.
