Als een blinde wandelen door Nijmegen, dat doe je niet alleen, maar onder begeleiding van iemand met een visuele beperking (oké, en iemand die wel volledig kan zien). Gisteren schreef ik al over mijn binnenkomst bij MuZIEum, maar hoe was de uiteindelijk wandeling nou echt? Lees het hier in deel 2 van het verslag van de Expeditie Ribbelroute van MuZIEum.
Dat is op zich logisch, want een blinde moet heel erg vertrouwen op dat geluid. Bij het oversteken als de tikker klinkt, in conversaties om kleine zuchtjes en toontjes te horen en natuurlijk bij het lezen van email die bijvoorbeeld via de iPhone door Siri wordt voorgelezen. Er valt ook zoveel informatie weg als je blind bent, dat is heel bizar. Ik had het gevoel dat iedereen over me sprak, maar tegelijkertijd voelde ik me een soort eenzaam, het was een vreemde gewaarwording. Het rare was ook dat ik mijn gids helemaal niet had gezien, ik had geen idee hoe ze eruit zag, want ik had haar pas ontmoet toen ik al ‘blind’ was. Zelfs het handen geven was even lastig: ze zei: “ik geef je een hand”, dus ik zo: “ik jou ook, hoop ik!”, want normaal zien je ogen een hand je kant opgestoken worden, en ga je zonder erbij na te denken hetzelfde doen; dat mis je nu. Zelfs als je weet dat handen geven bij een ontmoeting standaard is, dan twijfel je toch heel erg aan jezelf als je niet kunt zien of iemand anders haar hand uitsteekt en zo ja: hoe hoog die dan hangt.
Zelfs een hand geven is moeilijk
En dan is er natuurlijk nog die stok, die ik eigenlijk in mijn “geefhand” had. Die moet je ook even overpakken. Die stok is wel veel essentiëler dan ik ooit had kunnen bedenken. De gids vertelde dat een kennis van haar door een of andere lompe automobilist of fietser haar stok had gebroken; zie dan nog maar eens naar huis te komen. Dan moet je dus overal aan voelen en verlies je direct al een heleboel aan mobiliteit. Die stok is zo belangrijk, je gaat er echt enorm op leunen. Je hebt twee verschillende stokken: eentje is gewoon een kortere stok, die meer dient om aan niet-blinden te laten zien dat er een visuele beperking is, dan dat ie per se is om de visueel beperkte te helpen. De stok die ik had was er eentje met een bal eraan, die echt is om over de grond te rollen en zo te navigeren. Dat heb je zo hard nodig! In eerste instantie gebruikte ik de ribbels op de grond, maar na een tijdje waren we ribbelloos en moest ik over de gewone straat: aanzienlijk moeilijker! Onbewust ging ik ook steeds meer naar rechts lopen, waardoor ik mijn arme gids voor de voeten liep.
Ze gaf me onderweg netjes aanwijzingen en tips, en daarnaast vertelde ze heel open over wat haar beperking was en wat voor invloed die heeft op haar leven. Als je echter helemaal blind bent, en ze zegt: loop maar rechtdoor, dan is dat zelfs heel moeilijk. Je weet ineens totaal niet meer waar je bent. Gelukkig waren we niet al te lang blind, want er moesten ook andere beperkingen worden ervaren – vandaar dat we een VR-bril droegen en geen ouderwetse blinddoek. Tunnelvisie, staar, maculadegeneratie en nog eentje waarvan de moeilijke naam me is ontschoten; we gingen ze allemaal langs. De engste vond ik tunnelvisie, omdat je daarin wel een klein stipje ziet, maar voor de rest alles donker is. Dat is heel eenzaam. Ik vroeg me zelfs af of het niet comfortabeler zou zijn helemaal blind te zijn, want bij tunnelvisie krijg je zeg maar een hapje Bastognekoek, terwijl dat alleen maar je trek naar een heel pak Bastognekoeken opwekt. Aan de andere kant heeft tunnelvisie natuurlijk veel gradaties en kunnen mensen met die beperking wel dichtbij dingen zien en bijvoorbeeld lezen.
Welke winkel?
Ik vond het een heerlijke wandeling in het mooie Nijmegen, hoewel ik eigenlijk weinig van de stad heb meegekregen. Soms lieten ze me zoeken naar een bepaalde winkel, maar ik kon die vaak totaal niet vinden; je bent zo gefocust op wat er voor je is, allerlei mensen die langslopen (sorry voor de drie mensen die ik met mijn stok heb geslagen, een oud vrouwtje zelfs tussen haar benen!) en je bent zo blij als je überhaupt rechtdoor kunt lopen, dat het heel lastig is om ook nog op te letten langs welke winkel je loopt. Geuren helpen wel, zeker als de wind goed staat; een loempia-standje, een suikerspinnenkraam, dat gaat prima, maar je leert ook de geur van de Kruidvat of van een kiosk te herkennen. Ineens blijken kranten toch enorm sterk te ruiken!
--- Sidenote: Wil je ons vaker zien als je googelt? ---
Voeg TechGirl toe als jouw voorkeursbron en kom ons meer tegen in Google zoekresultaten!
Het was heel erg leuk om met deze twee dames op stap te zijn. We wandelen ruim een uur, en hoewel dat eerst erg langzaam en aarzelend ging, werd dat uiteindelijk een heel comfortabel loopje toen ik mijn stok eenmaal als mijn ultieme gids had geaccepteerd. Heel gek hoe je als vanzelf steeds van links naar rechts gaat met je stok, en dat ook helemaal niet onnatuurlijk aanvoelt. Ik genoot heel erg van de verhalen van de gids en hoe ze zich openstelde, terwijl de begeleider zich weer extra productief maakte door ook nog aan mensen uit te leggen waarom ik zo lomp aan het rondlopen was, en daarbij flyers uitdeelde. Heel erg slim (en voor mij geruststellend, want die paar sorry’s die ik heb uitgeroepen, dekten vast niet de gehele lading).
Meer dan blindemannetje
Blindemannetje spelen, dat hebben we allemaal wel eens gedaan, en zeker als je niet in de buurt van Nijmegen woont, dan denk je misschien: wat moet ik hier? Wees wat meer open minded! Expeditie Ribbelroute is een enorm tof uitje van 15 euro per persoon, waarin je onder goede begeleiding de kans hebt om alles te vragen aan iemand met een visuele beperking. Zo wilde ik bijvoorbeeld weten of mensen er wel op zitten te wachten dat ik ze help. En ik vroeg me af of je als visueel beperkte dan toch naar meer mensen met die beperking op zoek gaat, of juist niet. Heel interessante antwoorden, die ik zeker zal meenemen als ik de volgende keer iemand wat onhandig ergens naar toe zie lopen (met een stok, geen zwalkende dronken mensen 😉 ). Wat echter vooral een meerwaarde is, is om te leren wat nu de verschillen zijn tussen de beperkingen, maar hoe ze toch allemaal ontzettend moeilijk te bevatten zijn. Staar klinkt als iets waarbij je nog best kunt zien, maar die witte waas is toch enorm beperkend.
Als je al een keer hebt gefonduud of gedineerd in het donker, raad ik je aan om Expeditie Ribbelroute te doen; het is een groot verschil of je veilig binnen aan een tafeltje zit, of echt naar buiten gaat en in beweging komt. MuZIEum is de enige plek in Nederland waar je verschillende zichtproblemen kunt ervaren. Je wordt goed ondersteund en tegelijkertijd uitgedaagd om over diverse facetten van het (semi-)blind zijn na te denken. Ik vind het heel speciaal dat er mensen zijn met een visuele beperking die deze routes gidsen. Het heeft enorme impact op je leven om geconfronteerd te worden met een zicht-aandoening, en om daar elke keer over te vertellen aan mensen en ook nog eens allerlei vragen te krijgen getuigt van een sterke persoonlijkheid. Het is echt intens om als blinde even naar de stad te gaan, want ook al kon ik na een uurtje mijn bril afdoen en ‘gewoon’ weer alles zien, dat uurtje heeft diepe indruk gemaakt.
