Als je zegt dat gynaecoloog bent, dan begrijpen mensen meestal wel wat dat inhoudt. Vertel je enthousiast op een verjaardag dat je klinisch fysicus bent, dan is dat net even anders. Lieke Poot is zo’n klinisch fysicus en ze legt graag uit wat ze doet. Bovendien is ze in de race om TechGirl van de Maand te worden.

Lieke is in het Isala in Zwolle werkzaam als klinisch fysicus, met daarnaast een rol als voorzitter bij de Nederlandse Vereniging voor Klinische Fysica. “Op de middelbare school deed ik al een betapakket en toen ik een studie kon kiezen, twijfelde ik tussen Biologie of medicijnen. Uiteindelijk ben ik voor natuurkunde gegaan, want ik heb een grote interesse in techniek. Het is heel interessant om te leren hoe dingen in de wereld werken, al was ik nooit echt heel geïnteresseerd in consumentenelektronica.”

Radiologie

Lieke wilde liever iets doen wat maatschappelijk relevant is, juist dus een combinatie van technologie en gezondheidszorg. “In het menselijk lichaam vind je ook veel natuurkundige processen, zoals het kloppen van het hart of hoe de bloeddruk wordt geregeld. Als je dat eenmaal snapt, dan snap je het ook hoe en wanneer er dingen fout gaan in het menselijk lichaam. Uiteindelijk ben ik opgeleid in nucleaire geneeskunde en uiteindelijk werk ik nu zelfs ziekenhuisbreed met alle apparatuur die in een ziekenhuis wordt gebruikt.“

Alle klinische fysica, en dat zijn er in Nederland zo’n 400, hebben een technische opleiding en leren dan nog vier jaar door in een ziekenhuis. Het is niet makkelijk een plekje te bemachtigen, want er zijn maar 15-20 opleidingsplaatsen per jaar. “Het jaar dat ik van plan was te beginnen, lukte het niet. Toen heb ik vier jaar doorgeleerd en uiteindelijk is het me in het UMCG gelukt. Uiteindelijk ben ik in 2003 door mijn gezin in Zwolle gaan werken bij Isala, maar ik ben niet alleen daar te vinden. Zo werkte ik zojuist in Lelystad, waar we worden ingehuurd als expertisecentrum. Kleinere ziekenhuizen hebben er niet zoveel nodig, dus bij grotere ziekenhuizen huren die vaak klinische fysica in.”

Hoewel het UMCG natuurlijk een heel ander ziekenhuis is, heeft Lieke het naar haar zin bij Isala. “Het werken in een wat kleiner ziekenhuis heeft ook voordelen, want als je in zo’n groot ziekenhuis werkt, dan ben je vaak met één afdeling bezig. In Zwolle heb ik minder collega’s en daardoor kom ik wel veel breder door het ziekenhuis heen op alle afdelingen. Ik werkt juist heel veel samen met andere zorgprofessionals, van de raad van bestuur tot laboranten. Veel contacten en dus ook veel afwisseling en dynamiek. Het lijkt heel ingewikkeld om meer te doen dan alleen nucleaire geneeskunde, maar in Zwolle heb ik de opleiding algemeen klinisch fysicus gevolgd en nu ik meer jaren ervaring heb, is mijn basiskennis groot en kan ik makkelijk vinden wat ik nodig heb als ik iets niet weet.”

Infuuscommissie

Lieke heeft geen contact met patiënten, maar doet wel allerlei dingen die juist heel belangrijk zijn voor patiënten. “Ik ben best veel aan het overleggen, dat kan dan zijn met bijvoorbeeld een infuuscommisie, dan ga ik aan tafel met verpleegkundigen, iemand van de ziekenhuisapotheek en inkoop. Dan hebben we het gezamenlijk over onderwerpen die gaan over infuustechnologie, maar het kan ook gaan over investeringen die gedaan moeten worden, aanvragen vanuit de afdeling…”

“We zijn geen mensen die zich opsluiten in een kamer en iets met een computer doen, maar we werken juist heel erg samen om de zorg veiliger te maken. Medisch specialisten willen hun patiënt zo goed mogelijk helpen en aanbieders van ziekenhuisapparatuur hebben mooie verhalen, terwijl ziekenhuizen krapte aan geld hebben. Wij proberen vaak zo’n verhaal te objectiveren en te meten of het klopt wat ze zeggen.”

Kortom, klinisch fysica zorgen ervoor dat mensen met een gerust hart geopereerd kunnen worden. “Het is niet heel sexy, maar wel iets waar ik voldoening uithaal. We hebben zelf meetapparatuur om spullen te testen en wetenschappelijk onderzoek te doen. We laten ons goed informeren en hebben veel contacten in Nederland met andere collega’s om te kijken wat hun ervaringen zijn, voor we aan de aanschaf van een nieuw apparaat toe zijn. Ook mijn werk als voorzitter van de NVKF helpt daarbij, want ik heb daardoor een groot netwerk.”

Lieke is in al die jaren enorm gegroeid in haar rol. “Ik kan nog steeds heel enthousiast worden van mooie technieken. Dat is ook waarmee het begon. Nu bijvoorbeeld, dat er in Groningen een protonencentrum is gekomen waardoor mensen een ander soort radiotherapie krijgen waarvoor ze eerst naar het buitenland moesten, dat is geweldig. Veel van mijn collega’s zijn betrokken geweest bij het ontwikkelen ervan.”

Niet echt zichtbaar

“En dat is ook waar je weer ziet dat ons vak niet echt zichtbaar is: een patiënt komt een ruimte binnen en ziet een tafel om op te liggen en soort buis waar straling uitkomt, maar als je ziet wat er achter die muur staat: een hal vol apparatuur, magneten en elektronica. Dat wordt bewust weggehouden om het vriendelijk over te laten komen, maar het is wel essentieel materiaal dat ervoor zorgt dat we alles goed kunnen testen om het zo veilig mogelijk te houden. Het is echt niet zo vanzelfsprekend dat je iets neerzet en het allemaal werkt, daar komen heel veel facetten bij kijken waarvan de klinisch fysicus er een is.”

Het is voor Lieke het lastigste aan haar baan, dat ze niet zichtbaar is. “Soms is het vermoeiend om na 13 jaar werk nog steeds uit te moeten leggen wat je doet, terwijl het een heel interessant vak is. Er zijn ook steeds meer vrouwen die het doen. Momenteel zijn er 400 klinische fysica in Nederland, waarvan eenderde vrouw is. Op de opleiding is nu de helft vrouw, dus er is groei. Dat is een van de redenen dat ik graag TechGirl van de Maand wordt: ik wil graag bredere bekendheid aan mijn beroep geven, dat steeds vaker door vrouwen wordt gekozen.”

Aan het einde van deze maand gaat de stemronde voor TechGirl van de Maand weer open. Dan kun je op Lieke stemmen voor die felbegeerde titel. Houd TechGirl.nl in de gaten!

Laat een antwoord achter

Je e-mail adres wordt niet gepubliceerd.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.