Emoji’s zijn vandaag de dag zo vanzelfsprekend, dat je bijna zou vergeten dat ze ooit een technologische innovatie waren. Toch begon het verhaal van de emoji nog geen drie decennia geleden, als een oplossing voor een heel menselijk probleem: hoe druk je emotie uit in digitale communicatie? Je typt er inmiddels niet bij dat het verhaal met een knipoog was 😉
Het ontstaan van de eerste emoji’s
De eerste emoji’s werden ontwikkeld in 1999 in Japan, door Shigetaka Kurita, een interface-ontwerper bij telecombedrijf NTT DoCoMo. Zijn opdracht: maak mobiele communicatie menselijker. De opkomst van sms en mobiele e-mail zorgde namelijk voor een nieuwe uitdaging. Zonder intonatie of gezichtsuitdrukking werd tekst vaak verkeerd geïnterpreteerd. Kurita creëerde daarom een set van 176 eenvoudige pictogrammen van 12 bij 12 pixels, waarmee gebruikers basisemoties, objecten en symbolen konden overbrengen.
Kurita baseerde zijn ontwerpen op manga-symboliek, weericonen en Japanse karakters. In plaats van woorden als ‘regen’ of ‘warm’ , kon je nu emojis gebruiken. De pictogrammen waren bedoeld als aanvulling, niet als vervanging van tekst. Toch werden ze razend populair, vooral onder jongeren. De emoji was geboren, ook al werd het woord emoji’ (絵文字 – letterlijk: ‘beeldkarakter’) pas later internationaal bekend.
Van Japans fenomeen naar wereldwijd icoon
In de jaren die volgden bleven emoji’s grotendeels een Japans fenomeen. Wel werden ze overgenomen door andere Aziatische providers. Pas toen Apple in 2008 in iOS 2.2 een emoji-toetsenbord toevoegde, begon het balletje wereldwijd te rollen. In eerste instantie was het toetsenbord alleen beschikbaar voor de Japanse markt, maar door trucjes en apps konden ook gebruikers in Europa en de VS toegang krijgen. De populariteit explodeerde.
De echte gamechanger kwam in 2010, toen het Unicode Consortium besloot om emoji’s officieel op te nemen in de Unicode-standaard. Unicode is het internationale coderingssysteem dat alle digitale tekst (in alle talen) definieert. Door emoji’s hierin vast te leggen, konden ze voortaan platformonafhankelijk worden weergegeven. Een emoji met hartjes-ogen op een iPhone betekende vanaf dat moment ook emoji met hartjes-ogen op een Android-toestel of in een Gmail-bericht. Dankzij Unicode werd de emoji universeel!
Unicode en de democratisering van emoji’s
Unicode bepaalt niet hoe een emoji eruitziet – dat is aan de ontwikkelaars van platformen zoals Apple, Google of Samsung – maar wél welke emoji’s bestaan, hoe ze gecodeerd zijn en wat hun officiële betekenis is. Elk jaar worden er nieuwe emoji’s toegevoegd, op basis van voorstellen van gebruikers, bedrijven en organisaties.
Sinds de standaardisatie is het aantal emoji’s flink gegroeid. In 2010 waren er zo’n 700, nu zijn dat er al bijna 3800. En er komen er nog veel meer aan. Voor september 2025 staat de release van Emoji 17.0 gepland, met maar liefst 164 nieuwe emoji-kandidaten. Als alles wordt goedgekeurd, brengen die het totaal op bijna 4000 emoji’s.
Van smiley naar symbool voor sociale verandering
De vroege emoji’s waren vooral gericht op basisemoties, eten, natuur en objecten. Maar vanaf 2015 kwam daar verandering in. Toen introduceerde Unicode huidskleurvarianten via de Fitzpatrick-huidtypering. Gebruikers konden nu kiezen voor een handgebaar of gezichtje met een huidskleur die meer aansloot bij hun eigen identiteit. Later volgden emoji’s voor verschillende genderexpressies, beroepen, seksuele oriëntaties en familiesamenstellingen.
--- Sidenote: Wil je ons vaker zien als je googelt? ---
Voeg TechGirl toe als jouw voorkeursbron en kom ons meer tegen in Google zoekresultaten!
De emoji werd daarmee ook een instrument voor zichtbaarheid en representatie. Door bijvoorbeeld een vrouwelijke arts of een mannelijke danser te kunnen gebruiken, ontstond er ruimte voor verhalen die eerder ondervertegenwoordigd waren in digitale communicatie. Unicode overlegt hiervoor met experts op het gebied van inclusie en beoordeelt elk voorstel op relevantie, haalbaarheid én neutraliteit.
Popcultuur en de (her)interpretatie van emoji’s
Emoji’s zijn geen statische tekens. Hun betekenis evolueert mee met de tijd en met hoe mensen ze gebruiken. Sommige emoji’s krijgen in de loop van de tijd een secundaire, vaak informele betekenis. Vooral onder jongeren. Denk aan:
- Aubergine en Perzik – in eerste instantie gewoon groente en fruit, nu vooral gebruikt als seksuele metaforen.
- Gezicht met tranen van vreugde – officieel ‘face with tears of joy’, maar ook een ironische reactie op absurde situaties.
- Ondersteboven gezicht – het sarcastische neefje van de vrolijke smiley.
- Schedel – ‘ik ga stuk’, niet letterlijk dood.
Deze herinterpretaties ontstaan organisch, vaak via sociale media. Platforms als TikTok en Instagram spelen daarin een grote rol. Jongeren bepalen grotendeels welke emoji’s ‘cool’ zijn en welke inmiddels ‘cringe’ worden gevonden. Er zijn zelfs emoji-studies die aantonen hoe diverse generaties emojis gebruiken (en betekenis geven).
Emoji’s in beweging
De toekomst van emoji’s is niet alleen een kwestie van wat we toevoegen, maar ook hoe we ze gebruiken.
- Geanimeerde emoji’s zijn nu al zichtbaar in sommige apps. De verwachting is dat emoji’s in de toekomst meer expressie krijgen via beweging.
- AI & contextuele suggesties zorgen ervoor dat je automatisch passende emoji’s krijgt op basis van je zinsstructuur of toon. Denk aan een Mediterend persoon bij een bericht over rust of een Verbodsbord bij een klacht.
- Persoonlijke emoji-avatars, zoals Memoji of Bitmoji, worden steeds realistischer. Ook AR/VR en metaverse-toepassingen maken emoji-achtige expressie in 3D mogelijk.
Emoji’s ontwikkelen zich dus mee met technologische vooruitgang, maar blijven tegelijkertijd geworteld in iets heel menselijks: het verlangen om je emoties te delen, hoe digitaal je communicatie ook is.
Emoji’s zijn inmiddels een cultureel fenomeen én een communicatietool. Ze overbruggen taalbarrières, voegen nuance toe aan tekst en laten zien hoe technologie óók menselijkheid kan ondersteunen. Ze zijn snel, herkenbaar en visueel aantrekkelijk. Maar bovenal zijn ze flexibel. Ze passen zich aan aan hoe jij communiceert. Van een Japans pictogram tot universeel symbool: emoji’s hebben ons digitaal leven verrijkt.
