Wanneer geef je je kind een eerste smartphone? Het is een vraag waar veel ouders mee worstelen. Terwijl klasgenoten al appen, video’s kijken en sociale media ontdekken, zoeken veel gezinnen naar een manier om kinderen verantwoord kennis te laten maken met de digitale wereld. Met de lancering van Startphone denken Odido, onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam en de Vrije Universiteit Amsterdam daar een antwoord op te hebben gevonden.
Startphone is een nieuwe, gratis Android-app die een bestaande smartphone verandert in een kindvriendelijke telefoon. De app groeit mee met de leeftijd van het kind en geeft stap voor stap toegang tot meer functies en apps.
De norm verschuift: van 10 naar 12 jaar
De timing van de introductie is opvallend. Uit nieuw onderzoek onder ruim 400 Nederlandse ouders blijkt dat de ideale leeftijd voor een eerste smartphone volgens de meeste ouders inmiddels rond de 12 jaar ligt. Dat is later dan enkele jaren geleden, toen 10 jaar vaak als norm werd gezien. Ook maken ouders steeds vaker onderscheid tussen verschillende soorten apps. Messagingdiensten zoals WhatsApp worden door veel ouders acceptabel gevonden vanaf ongeveer 12 jaar, terwijl sociale media als TikTok, Instagram en YouTube volgens veel respondenten beter kunnen wachten tot 14 jaar of zelfs later.
Heel actueel: de discussie over de juiste leeftijd voor sociale media speelt niet alleen in Nederland. Het Verenigd Koninkrijk kondigde deze week aan sociale media voor jongeren onder de 16 jaar te willen verbieden, in navolging van Australië. Tegelijkertijd plaatsen wetenschappers vraagtekens bij de effectiviteit van zulke leeftijdsverboden.
Ouders voelen zich verantwoordelijk, maar missen kennis
Volgens onderzoek van de Universiteit van Amsterdam vindt 82 procent van de ouders dat zij zelf meer zouden moeten doen om kinderen online te beschermen. Tegelijkertijd geven veel ouders aan dat ze niet goed weten hoe. Dat beeld wordt bevestigd door aanvullende cijfers uit het MediaMinds Ouderpanel. Zo blijkt dat veel ouders onvoldoende bekend zijn met functies zoals parental controls, contentfilters en privacy-instellingen. Bovendien kent slechts 40 procent van de ouders de officiële richtlijnen voor gezond schermgebruik. Ook ziet een ruime meerderheid behoefte aan meer ondersteuning. Zeven op de tien ouders vinden dat ouders meer hulp zouden moeten krijgen bij het beschermen van kinderen online.
--- Sidenote: Wil je ons vaker zien als je googelt? ---
Voeg TechGirl toe als jouw voorkeursbron en kom ons meer tegen in Google zoekresultaten!
Smartphone in fases
Precies op dat punt wil Startphone ondersteuning bieden. In plaats van een smartphone direct volledig open te stellen, werkt de app met vier niveaus:
- Basisniveau: Bellen & Buitenspelen
- Niveau 1: Slim & School (circa 11-12 jaar)
- Niveau 2: Appen & Afspreken (circa 13-14 jaar)
- Niveau 3: Delen & Dichtbij (15 jaar en ouder)
Per fase worden functies en apps vrijgegeven die passen bij de leeftijd en ontwikkeling van het kind. Ouders kunnen daarnaast zelf bepalen welke mogelijkheden eerder of later beschikbaar komen. Volgens hoogleraar Ina Koning van de Vrije Universiteit Amsterdam sluit dat beter aan bij hoe kinderen zich ontwikkelen. Digitale vrijheid is volgens haar geen alles-of-niets-verhaal, maar iets dat stapsgewijs moet meegroeien met vaardigheden en ervaring.
Overmatig gebruik blijft een zorg
Dat ouders behoefte hebben aan begeleiding is niet verrassend. Uit het MediaMinds-onderzoek blijkt dat zowel ouders als kinderen herkennen dat smartphones soms meer aandacht opeisen dan bedoeld. Veel kinderen geven zelf aan dat ze regelmatig langer op hun telefoon zitten dan gepland. Ook melden ouders conflicten over smartphonegebruik en zorgen over schoolprestaties, slaap en sociale ontwikkeling. De onderzoekers benadrukken daarom dat technische oplossingen alleen niet voldoende zijn. Het gesprek tussen ouder en kind blijft volgens hen minstens zo belangrijk.
Gratis voor iedereen
Startphone is niet gekoppeld aan een Odido-abonnement en kan gratis worden gebruikt op Android-smartphones. Ook oudere toestellen die nog thuis in een lade liggen kunnen worden ingezet als eerste smartphone voor kinderen. De app is vanaf vandaag beschikbaar via de Google Play Store.
